نیوتون قانونو خلافینا، منفی جرمی اولان ماده دوزلدی !

+0 به یه ن

عالملر منفی جرمه صاحب اولان مایع دوزلدیبلر کی نظره گلیر نیوتونون حرکت قانونونون خلافینا رفتار ائده‌جک.

واشنگتون دانشگاهی‌نین عالملری تازا مایع دوزلدیبلر. بو مایع اونا وارد اولان نیرونون خلاف جهتینه حرکت ائلیر.

بو دانشگاهین اوستادیارلاریندان اولان مایکل فوربس دئییر: بو حیرت آمیز پدیده آزمایشگاه محیطینده یارانیب و اونون کؤمگی ایله بعضی مفهوملاری چالیشا چکمک اولار.

عادی وضعیتده نیوتون قانونلاری اساسیندا بیر ماده‌یه باسقی گلدیگینده، او ماده همان باسقی جهتینه حرکت ائلر آما منفی جرمی اولان ماده‌یه باسقی گلدیگینده ترسه یؤنه حرکت ائلیر.

بو محققلر روبیدیمین اتوملارینی سویوقلاتماقلا منفی جرمین یارانماسینا شرایط یارادیبلار. بو ایش اوچون، ماده‌نین اتوملاری او قدر سویومالیدیر کی بیر جور کاندنسیت Bose-Einstein یارانا. بو وضعیتده ذره‌لر چوخ یاواش حرکت ائلیر. هابئله کوانتوم فیزیکی قایدالارینا گؤره دالغالی رفتار ائده‌جکلر. اونلار بیرلیکده حرکت ائدیب بیر جور سوپر ماده دوزلدیب، انرژی ایتیرمه‌دن جریان تاپیرلار.

فیزیک اوستادی پیتر انگلز، لیزر واسطه‌سی ایله بو ذره‌لری سویوتدولار. بئله‌لیکله داغ و یوخاری انرژیلی ماده‌لر بوخار کیمی اوندان قاچیب ماده داها دا سرینلشدی.

هابئله لیزر اتوملاری، خاص وضعیتده میکرونون یوزده بیر قطری اولان قابدا کنترل ائله‌دی. بو حالتده بیر جور روبیدیم سوپر مایع یاراندی کی معمولی جرمه صاحبدیر آما قابین سینماسی ایله روبیدیم مایع‌سی داغیلیر.

سونراکی مرحله‌ده محققلر منفی جرمی یاراتماق اوچون اتوملاری دالی و قاباغا سورن و اونلارین حرکت وضعیتینی دَییشدیرن آیری لیزرلردن استفاده ائله‌دیلر. بو زمان یوخاری سرعتله آخان روبیدیم، ائله نظره گلیر کی منفی جرمی وار. بونا گؤره اونا باسقی گلنده عکس طرفه حرکت ائلیر.

اوشاقلارین بئینین گوجلندیرن یئمه‌لیلر

+0 به یه ن

اوشاقلاری هوشلو و عاغیللی بارا گتیرمک اوچون آیری مسائل‌دن علاوه اونلارین یئمکلرینه دقّت یئتیرمک لازمدیر.

بئیین دوستلاری:

1. کامل تاخیل‌لار 2. یاغلی بالیقلار 3. بلوبری 4. بامادور 5. ب ویتامینلری و فولیک اسید 6.قره اوزوم 7. کدو توخومو 8. بروکلی کلمی 9. خام آجیل (پوسته، بادام، فیندیق و . . .)

بئیین دوشمنلری:

1. فست فودلار 2. شور یئمه‌لیلر 3. فراوری اولموش غذالار 4. قیزارتمالی غذالار 5. شیمیایی کودلا تماسدا اولان غذالار 6. شیمیایی یوخو گتیرن ترکیبلی یئمه‌لیلر 7. الکل 8. مصنوعی شیرینله‌دنلر 9. قیویر زیویر (پوفک و چیپس و . . .)

برونو لاتور: تازا جامعه‌ شناسلیغا احتیاجیمیز وار

+0 به یه ن

فرانسه‌لی فیلسوف و جامعه‌ شناس دئدی: جامعه شناسلیغا تازا مئتود داخل ائله‌مه‌لی‌ییک. بو تازا مئتودا گؤره نفرلری بیر بیرندن آیری نظرده آلماق یئرینه اونلار آراسیندا اؤتوشمه نظرده آلاق.

مهرین وئردیگی خبره گؤره، بدیل جامعه‌ شناسلیق امکانلاری اجلاسی بو ایلین فروردین آیی‌نین 28-ده تهران دانشگاهی‌نین اجتماعی علم‌لر دانشکده‌سینده برونو لاتورون حضورو ایله قورولدو.

لابراتوار یاشاییش کتابی ایله مشهور اولان برونو لاتور، اوّلده دورکیم ایله تانینان اجتماعی و دورکیم و گابریل تارد ایله تانینان ایکی جور جامعه‌شناسلیغی بیر بیریندن آییراندان سونرا دئدی: بیرینجی جریانین اؤزو خیردا و کلان نوعلارینا بؤلونور.

او آرتیردی: تارد غیر معمول بیر سؤال مطرح ائلیر: جامعه نه‌دیر؟ و ادامه‌ده بوتون انسانلار طرفیندن مختلف شکل‌لرده اعمال اولان ایکی طرفلی مالکیته اشاره ائلیر. اجتماعی نظریه‌ده بیر آنلاشیلمازلیق وار: اروپادا بیر نحله اجتماعی پدیده‌لری فرددن مطالعه‌ ائله‌مگه باشلاییر و او بیری، جامعه‌دن باشلاییر. بیر حالدا کی مهم اولان بیلگیلری ییغماق اوچون ابزارین نه اولدوغودور. مثال اوچون سرمایه بازاری کیمی کلان پدیده‌لرین مطالعه‌سی Actor-Network Theory شبکه‌سی‌نین اکتیو اولدوغونا دقّت یئتیرمکله، دئیتالاری ییغماق ابزارلاریندا مهم ساییلیر.

او آرتیردی: سرمایه‌دارلیق کیمی کلان پدیده‌لری توضیح وئرمک اوچون بیر بانکدا اولان دئیتا ییغما ابزارلارینا متمرکز اولا بیلریک.

لاتور ادامه‌ده اجتماعی نظریه‌ده، مقیاسین مهم نقشینه اشاره ائتمکله دئدی: مقیاس، جامعه‌ شناسلارین نظریه‌سینده او قدر مهم رول اویناییر کی اونلار مطالعه‌ ائله‌دیکلری اساسیندا مثلاً خیردا و یا کلان مقیاسدا، یوللارینی بیر بیریندن آییریردیلار. آما سؤز بوردادیر کی بو مقیاسی بونلار اؤزلری دوزلدیبلر. بونا گؤره اکتیو شبکه‌ده (ANT) مقیاسی تماماً قیراغا قویوروق.

او آرتیردی: اجتماعی مسأله‌لرین مختلف سطحلرینده دوربین کیمی زوم ائله‌مکله بؤیوک سطح و کیچیک سطحه یئر به یئر اولماق امکانسیزدیر. بیزیم بو ساحه‌ده فرقلی ابزارلارا احتیاجیمیز وار. مقیاس بحثینده مقیاسلارین فرقلری یئرینه ایکی طرفلی رابطه‌یه دقت یئتیرمک لازمدیر. مثلاً سیاسی مسأله‌لرده بیر شخصین جهانی باخیشی اولدغونو مطرح ائدنده بو شخصین بؤلگه‌سل باخیشی‌دا اولمالیدیر. حقیقتده جهانی اولماق مقیاس مالکیتی دئییل بلکه اتصالات و ارتباطات مالکیّتیدیر.

پاستور اوچون آلتی ضلعلی رقابت

+0 به یه ن

نگهبان شوراسی کاندیدالارین صلاحیتلرینه یئتیشمه‌سین باشا وئردی و 6 نفری صلاحیتلی کاندیدا کیمی اعلام ائله‌دی:

اسحاق جهانگیری، حسن روحانی، سیدابراهیم رئیسی، محمدباقر قالیباف، سیدمصطفی میرسلیم و سیدمصطفی هاشمی‌طبا

بو نفرلرین اردیبهشتین 28-ی سحر ساعت 8 قدر تبلیغ ائتمک فرصتلری وار.

بو سئچگیلر نئچه قطبلی گؤروشسه‌ ده اصلی رقابت ایکی دسته آراسیندادیر: اصلاح طلبلر و اصول گرالارین بیر دسته‌سی طرفیندن ایندیکی رئیس جمهور حسن روحانی و اصولگرالار او بیری دسته طرفیندن رئیسی و یا دا قالیباف.

بو آلتی نفردن علاوه 1636 نفرین‌ده صلاحیتی رئیس جمهورلوق کاندیدالیغینا تأیید اولمادی.

آیه‌لرین و سوره‌لرین شأن نزولو

+0 به یه ن

تنزیل، آیه‌نین و یا سوره‌نین هانسی موردده نازل اولماسینا دئییلر کی بو آیه‌نین و یا سوره‌نین نازل اولماسینا سبب اولان خاص اتفاق اولار بیلر. آما آیه‌دن بیلینن تأویلین عام معناسی وار و اوخشار اتفاقلارا منطبق ائتمک اولار.

شأن نزولون اهمیتی باره‌ده دئمک لازمدیر کی قرآن تدریجله و مختلف مناسبتلرده نازل اولوب. قاباغا گلن اقتضالارا گؤره و یا مسلمانلارین مشکلده قالدیقلاری زمان بیر و یا نئچه آیه و یا بعضاً بیر سوره نازل اولوردو.

هر مناسبتده نازل اولموش آیه‌لر، همان خاص حادثه‌ مناسبتی نظرده آلیردی و آیه‌لرین لفظلری و یا معناسیندا ابهام اولان زمان، او حادثه‌نی یاخشی تانیماقلا اشکال رفع اولار. نتیجه‌ده هر آیه‌نین کامل معناسینی بیلمک اوچون اونون شأن نزولونا یولوخماق لازمدیر.

شأن نزول آیه‌نین دلالتینه بیر قرینه کیمی اولا بیلر و اونسوز، آیه‌نین دلالتی ناقص قالار. مثلاً : « ان الصفا و المروة من شعائراللّه فمن حج البیت اواعتمر فلا جناح علیه ان یطوف بهما».(بقره - 158) آیه‌سی باره‌ده بئله اشکال اولوب کی حجده و عمره‌ده، ارکاندان اولان ایکی صفا و مروه داغلاری آراسیندان سعی ائتمک، بو آیه‌ده نییه «لا جناح» ایله تعبیر اولوب.

آیه‌نین معناسی بئله‌دیر: «صفا و مروه الله شعائریندن ساییلیر و حج ائدن و یا عمره یئرینه گتیرنیناونلار آراسیندا سعی ائتمگی گناهی یوخدور» بو عبارت بو عملین واجبلیگین یوخ بلکه جایزلیگینی یئتیریر. آما آیه‌نین شأن نزولونا مراجعه ائتمکله بللی اولور کی بو عبارت گناه توهّمی‌نی آرادان آپارماق اوچون گلیب. چونکی هجرتین آلتینجی ایلینده حدیبیه باریشیندان سونرا قرار اولدو بیر سونراکی ایلدن پیغمبر و صحابه‌سی عمره اوچون مکه‌یه گئتسینلر. بو صلح‌نامه‌ده بئله گلمیشدی: مسلمانلارین آزاد طواف و سعی ائله‌مه‌لری اوچون، مشرکلر اوچ گون بویونجا اؤز بُتلارینی بیتین اطرافیندان و صفا و مروه داغلاریندان گؤتورسونلر و اوچ گوندن سونرا یئرلرینه قویسونلار.

عمره زمانی مسلمانلارین بعضیسی واختیندا صفا و مروه سعی‌لرینی یئرینه گتیره بیلمه‌میشدیلر و بُتلارین اوردا اولدوغو زمان بو ایشین گناه اولدوغونو گمان ائلیردیلر. بو آیه، مسلمانلارین سعی‌دن چکینمه‌مگی اوچون نازل اولدو. چونکی سعی، الله‌ین شعائریندندیر و بُتلارین اوردا اولماسی عارضی بیر امردیر و اونا صدمه وورا بیلمز. (تفسیر عیاشی ، ج1 ، ص 70)

بونا گؤره آیه‌نین شأن نزولونا باخماقلا مسأله‌ آیدینلاشیر و بللی اولور کی جایزلیک و یا واجبلیک بحثی یوخدور بلکه صرفاً توهّمو رفع ائتمک اوچوندور.

شأن نزولون آیه‌لرین معناسینی بیلمکده چوخ مهم نقشی وار. عین حالدا شأن نزول‌لاری بیلمک چوخ چتین ایشدیر. چونکی متقدم‌لر بو زمینه‌ده ائله ده چاره یاراتمایان، آز مطلبدن ساوایی گؤزه گلیم مطلب ثبت ائله‌مه‌ییبلر.

یازیلماماغین اساس سببی اونلارین مسأله‌یه واقف اولماسی و بو ایشین یازیلماسینا نیازین اولماماسی بیلدیکلری اولا بیلر.

سونرالار بو زمینه‌ده بعضی روایتلر ییغیلدی آنجاق چوخو ضعیف سندلی و اطمینانسیز اولوردولار و بعضاً غرض اوزو ایله تنظیم اولوردولار. مخصوصاً بنی امیه زمانی کی آیه‌لرین چوخو ساختا شأن نزول‌لارلا تفسیر اولوردو. امام احمد بن حنبل‌دن بئله نقل اولوب: «اوچ زادین اصلی اساسی یوخدور: اسلام صدر جنگلری باره‌ده‌کی روایتلر، آخرالزمان فتنه‌لری باره‌ده‌کی روایتلر و قرآنین تأویل و تفسیری باره‌ده‌کی روایتلر».

امام بدرالدین زرکشی بعضی محققلردن بئله نقل ائلیر: «منظور بو باره‌ده اولان روایتلرین چوخودور، نه اینکی هامیسی اطمینانسیز اولسون». (البرهان ، ج2 ، ص 156).

بو باره‌ده روایتلره ییغان لاپ معروف شخص ابوالحسن علی بن احمد واحدی نیشابوری‌دیر (اؤلوم 468 ) کی جلال‌الدین سیوطی (اؤلوم 911)  اونا ایراد توتور کی ضعیف روایتلرین ییغماسینا همت ائله‌ییب صحیح و سقیمی بیر بیرنه قاتیب و روایتلرین چوخونو کلبی‌دن او دا ابی صالح‌دن او دا ابن عباسدان نقل ائله‌ییب کی جداً ضعیفدیر.

نزول سببی و یا شأن نزول

بو ایکی عبارت آراسیندا نه فرق وار؟ مفسرلرین چوخو بو ایکیسینه فرق قویماییبلار و آیه‌لرین نزولونو ایجاب ائتمیش هر سببی بعضاً نزول سببی و بعضاً شأن نزول آدلاندیریبلار. بیر حالدا کی بو ایکی عبارتین بیری بیریله فرقی وار. شأن نزول، نزول سببیندن اعم‌دیر. بیر جریانا خاطر بیر شخص و یا حادثه باره‌ده کئچمیشده، ایندی و یا گله‌جکده و یا احکامین فرضی باره‌ده آیه نازل اولسا، بونلارین هامیسینا شأن نزول دئییلر.

مثلاً فلان آیه، انبیانین عصمتی و یا ملائکه‌نین عصمتی و یا حضرت ابراهیمین عصمتی باره‌ده نازل اولوب، بونلارین هامیسینا شأن نزول دئییلیر. آما نزول سببی، متعاقبینده آیه نازل اولان حادثه‌دیر و آیری سؤزله آیه‌نین نازل اولماسینا سبب اولان اتفاقدیر. بونا گؤره نزول سببی، شأن نزولدان اخص‌دیر.

تنزل و تأویل

سلف اصطلاحیندا، تنزیل نزول موردینه دئییلیر. بو مورد آیه‌نین نزولونا سبب اولموش خاص اتفاق اولا بیلر آما تأویلین آیه‌دن استفاده اولونان عام مفهومدور کی اوخشار جریانا منطبق اولا بیلر.

بعضی تعبیرلرده بو ایکی اصطلاحا ظهر و بطن دئییلیر. چونکی آیه‌نین ظاهری همان نزول موردی‌دیر و آیه‌نین بطنینده داها گئنیش مفهوم یاتیب.

فضیل بن یسار پیغمبردن (ص) نقل اولان « ما فی القرآن آیة الا ولها ظهر وبطن» معروف حدیث باره‌ده امام صادقدن (ع) سوروشدو و امام جوابدا بویوردو: «ظهر همان آیه‌نین نازل اولان موردی‌دیر و بطن اونون تأویلیدیر. بعضیسی کئچمیشده باش وئریب بعضیسی هله گلمه‌ییب. قرآن گونش و آی کیمی جریاندادیر».  ( الصفار، بصائر الدرجات ، ص 196، حدیث 7)

آیری حدیثده بویورور: «ظهر، آیه‌نین اونلار باره‌ده نازل اولان شخصلردیر و بطن اونلار کیمی کردار صاحبی اولانلاردیلار».( تفسیر عیاشی ، ج1 ، ص 11، حدیث 4)

شان نزول و تنزیل و تأویل‌دن فقهی استفاده

اسلام عالملری و فقیهلر آیه‌لرین نزول سببی، شأن نزولو، و ظهر و باطنیینه دقّت یئتیرمکله احکامی استنباط ائله‌مگه بئله بیر قایدا اله گتیریبلر: موردین خصوصیتینه یوخ بلکه لفظین گئنیشلیگینه اعتبار وار. یعنی فقیه موردین اؤز خصوصیتلرینی قیراغا قویوب لفظین عمومی جنبه‌لریندن فایدالانمالیدیر. البته خصوصی جنبه‌لر کلامین دلالتینی آنلاماق اوچون فایدالیدیر، آما انحصار اولدوغونو چاتدیرمیر، چونکی ایلاهی حکم‌لر هامی اوچون و بوتون زمانلار اوچوندور.

آشاغیدا، روایتلرده عمومی جبنه‌لری رعایت اولوب استفاده اولونموش ایکی آیه‌نی مثال اوچون گتیریریک:

بیرینجی مثال: بقره سوره‌سینده بئله گلیب: مشرق و مغرب الله اوچوندور ! هر یانا اوز چئویرسه‌ز الله اوردادیر ! الله احتیاجسیز و بیلندیر. (بقره - 115)

بو آیه‌نین معصوم امامین یول گؤسترمکلیگی ایله عمومی جنبه‌سی آیدینلاشمیش، ظهر و بطنی (تنزیل و تأویلی ) اولان آیه‌لردندیر. بو آیه ظاهرده کعبه‌یه ساری نماز قیلماغیمزی واحب ائدن آیه‌لرله منافاتلی گؤروشور. آما آیه‌نین شأن نزولونا باخماقلا بو تنافی آرادان گئدیر. آیه‌نین شأن نزولو بئله‌دیر:

قبله‌نین دَیشمه‌سیندن سونرا یهودیلر مسلمانلارا بئله اشکال توتوردولار: ایندی‌یه قدر اولدوغو کیمی بیت المقّدسه طرف نماز قیلماق حق اولسا، اونون کعبه‌یه طرف اولماسی باطل ساییلیر. یوخ اگر کعبه‌یه طرف نماز قیلماق حق اولسا ایندی‌یه قدر قیلینان نمازلارین باطل اولماسی اورتایا چیخیر. الله تعالی بو آیه‌ده هر ایکی ایشین حق اولدوغونو بیان ائلیر چونکی نمازین اصلی، ثابت بیر حقیقتدیر آما بیت المقدسه طرف یا کعبه‌یه طرف اولماق اعتباری مسأله‌دیر کی مسلمانلاردا وحدت یاراتماق اوچون امر وئریلیب. هر طرفه اوز چئویرسن الله او طرفده‌دیر.

روایتلرده بو آیه‌دن آیری استفاده‌ ده اولوب: مستحبی نمازلاری سوار حالیندا هر طرفه قیلماق اولار.

بو، معصوملارین هدایتی ایله اونا چاتدیغیمیز آیه‌نین بطنی‌دیر. (وسایل الشیعة ، ج3 ، ابواب قبله ، باب 8 و 15)

ایکینجی مثال: جنّ سوره‌سینده بئله گلیب: و ان المساجد للّه فلا تدعوا مع اللّه احدا( جن - 18)

یا «مساجد» معبد معناسیندا اولان «مسجد»ین جمعیدیر کی بو معنایا اساساً آیه‌نین ترجمه‌سی بئله اولور: مسجدلر الله‌ا عایددیر و الله ایله بیرلیکده آیریسینی چاغیرمایین.

یا دا عبادت معناسیندا میمی مصدر اولان «مسجد»ین جمعیدیر کی بو معنایا اساساً ترجمه بئله اولار: الله‌دان ساوایینا عبادت ائتمک یاراشماز و عبادت مقامیندا الله‌ ایله بیرلیکده آیریسیندان آد آپارمایین.

آیه‌نین ظاهری هر ایکی فرضه اساساً عبادت مقامیندا شریک توتماقدان منع ائدیب آما الیمیزده اولان صحیح روایته گؤره، آیه‌دن آیری معنا دا استنباط اولور. اونا اساساً «مسجد» معناسی «ما یسجد به» یعنی اونونلا سجده اولونان‌دیر. سعیدبن جبیر و زجاج وفرا کیمی مفسرلری بعضیسی بئله دئییبلر: «مساجد» سجده اولونان موضعلره‌ (سجده حالیندا یئددی عضوه) ده اطلاق اولور. بو موضعلر الله‌ا عایددیر و اونلاری انسانا الله باغیشلاییب و آیریسینا ایشلنمه‌مه‌لیدیلر. (تفسیر طبرسی ، ج10 ، ص 372)

امام محمد تقی‌دن‌ده (ع) بو تأویل بئله گلیب: عباسی خلیفه معتصمین حضوروندا هر کسین بیر جواب وئردیگی بیر سؤال مطرح اولدو. اوندا امام بویوردو: «بارماقلارین کؤکوندن». بو فتوانین مدرکیندن سوروشولاندا امام بویوردو: الین اووجو سجده‌ حالیندا یئددیلی موضعلرین بیریدیر و الله‌ا عایددیر و اونو کسمک اولماز. ( وسایل الشیعه، ج18، ابواب حد السرقة، باب 4)

چونکی سارقین عقوبتی اونون اؤزونه عاید اولان زادا اولمالیدیر.

نزول سببلرینه ال چاتماق

نزول سببلری روایتلر واسطه‌سی ایله اله گلر آما تأسفله کئچمیشده حادثه‌لر و اتفاقلار ثبت اولمازدی. بونا گؤره نقل اولان روایتلرین چوخو سندلری ضعیف اولان آزیندان ساوایی، اطمینانسیزدیر.

جناب واحدی اسباب النزول کتابیندا بئله دئییر: «الده مطمئن روایت و مسأله‌نین مستقیم شاهدلری طرفیندن نقل اولان روایت اولمادان، آیه‌لرین نزول سببی باره‌ده بیر سؤز دئمک جایز دئییل یوخسا حدس گومان اوزو ایله دئییلمش سؤزلرین فایداسی یوخدور».

سونرا ابن عباسدان نقل ائلیر کی پیغمبر (ص) بویوردو: « اونا علمیز و صحیح معرفتیز اولماسا، حدیث نقل ائله‌مه‌یین، چونکی منه و قرآنا یالان باغلایان اؤز یئرینی جهنّمده حاضرلاییب».

بونا گؤره، صالح سلف قرآن باره‌سینده سؤز دئمکدن چکینردیلر. محمد بن سیرین دئییر: «بؤیوک تابیعندن اولان عبیده‌دن قرآنین بیر آیه‌سی‌نین تفسیری باره‌ده سوروشدوم. دئدی: «اسباب النزولا و قرآنین هانسی جهتده نازل اولدوغونا علمی اولانلار گئتدیلر». واحدی دئییر: «بو زماندا بو ساحه‌ده یالان دئینلرین سایی چوخدور، بونا گؤره قرآنین حقیقتلرینه چاتماق اوچون احتیاط لازمدیر». (اسباب النزول ، ص 4)

آما اهل بیت مکتبینده بو زمینه‌ده چوخلو صحیح روایتلر الیمیزه چاتیب. ایندی‌یه قدر بو زمینه‌ده 4 میندن آرتیق روایت ییغیلیب.

بو گون نزول سببلرینی بیلمک اوچون الیمیزده اولان منبعلرین چوخو بیر حدّه‌جن اطمینانلیدیرلار مثلاً: جامع البیان طبری، الدرالمنثورسیوطی، مجمع البیان طبرسی، تبیان شیخ طوسی و بونلاردان آیری کتابلار کی خاص اولاراق نزول سببلری باره‌ده یازیلیب. واحدی‌نین اسباب‌النزول کتابی و سیوطی‌نین لباب‌النقول کتابی کیمی. البته بو یازیلاردا صحیح و سقیم بیر بیرنه قاریشیب و اونلارا دقت ائتمک لازمدیر.

دوزو یالنیشدان آییرماق اوچون آشاغیداکی یوللاردان استفاده ائتمک اولار:

الف: روایتین سندی مخصوصاً سند اونا ختم اولان شخص مطمئن اولمالیدیر. یعنی یا معصوم اولمالی و یا مطمئن صحابه اولمالیدیر. قرآندا مهارتلری اولان عبداللّه بن مسعود و ابی بن کعب و ابن عباس کیمی. و یا عالی مقدار تابعلردن اولالار؛ مجاهد، سعید بن جبیر وسعید بن مسیب کیمی کی یالان قوشماغا انگیزه‌لری یوخیدی.

ب: لفظلری فرقلی اولسا بئله روایتلرین تواتر و یا استفاضه‌سی ثابت اولموش اولا. مضمونلاری فرقلی اولسا دا بیر یئره ییغماق اولا کی دئییلن خبرین صحیح اولدوغو اورتایا چیخار. قبله دَییشمه‌سی باره‌ده و مربوط آیه‌لرین نزول سببلری کیمی.

ج: نزول سببی باره‌سینده اولان روایتلر دقیق و قطعی صورتده ابهاملاری رفع ائتدیگی تقدیرده اونون صحیح اولما احتمالینی چوخالدار، هرچند سند لحاظیندان ائله‌ده گوجلو اولمایا. تاریخی روایتلرین چوخونون صحیحلیگی بوردان بللی اولار. گؤرورسن نئچه مختلف تاریخی واقعه‌نی بیر بیرینه ارتباط وئرمکله بیر جریانین دوزلوگو اورتایا چیخیر یوخسا سند یولو ایله ثابت اولمور.

نزول سببی نقل ائدنین حضورو

نزول سببینی نقل ائله‌ین شخصین صحنه‌ده حاضر اولماسی شرطدیر یوخسا یوخ؟

عالملرین چوخو نقل ائدنین اؤزونون صحنه‌ده حاضر اولماسینی شرط بیلیبلر کی خبر منقطع اولماسین.

حاکم نیشابوری علم‌الحدیث کتابیندا دئییر: قرآنین نزول زمانینی درک ائدن صحابه بئله دئسه: «فلان آیه فلان حادثه‌ده نازل اولدو» بو حدیث سندلی حدیث ساییلیر یعنی بو حدیث پیغمبردن نقل اولموش کیمیدیر.

بو سؤز نظره دوز گلیر، چونکی اونون وثاقتی و اطمینانلی اولماغی نظرده توتولور. بونا گؤره قرآن باره‌سینده ائمه اطهاردان (ع) نقل اولان روایتلر بیزه اطمینان وئریر و قبول اونور.